ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ 1941-1945

ΜΕΡΟΣ 1^ο

1.       ΚΥΒΕΡΝΗΣΙΣ ΠΛΑΣΤΗΡΑ

Ποτέ του δεν καταλάβαινε τίποτα από πολιτική ο Νικόλαος Πλαστήρας. Το 1933, ο Βενιζέλος είχε πει γι' αυτόν ότι έχει «ίδιαν εγκεφαλικήν συγκρότησιν». Θέλοντας να τονίση — άλλο αν έλεγε τότε την αλήθεια — πως για το κίνημα τον 1933, άλλα του έλεγε και άλλα καταλάβαινε.

Αν λοιπόν δεν καταλάβαινε τί του γίνεται το 1933, τι να αντιληφθή από την πολύπλοκη κατάσταση του 1945, υστέρα από δώδεκα χρόνων παραμονή στο εξωτερικό; Και μάλιστα χρόνων με κοσμοϊστορικές εξελίξεις και καταστροφές ;

Όταν τον έφεραν οι Άγγλοι, κατά την διάρκεια των Δεκεμβριανών, υπέγραψε μια προκήρυξη πού του έδωσε ό φίλος του υφυπουργός Στρατιωτικών Α. Σπαής, όπου αποκαλούσε «σπείρα κακοποιών» τούς ΕΛΑΣίτες και τούς καλούσε να καταθέσουν τα όπλα. Του απάντησε τότε ως «ένας της σπείρας» σε προκήρυξη πού την «κυκλοφόρησε» το ΕAM με τα ...χωνιά, πως οι περισσότεροι παλιοί φίλοι του, στον ΕΛΑΣ βρίσκονταν τώρα, μηδέ του χωρικού αδελφού του, Γεωργίου Πλαστήρα, εξαιρουμένου.

Υπερβολή βέβαια τα περί περισσοτέρων, αλλά πάντως πολλοί παλαιοδημσκρατικοί κινηματίαι είχαν προσχωρήσει στον ΕΑΜικό στρατό. Με εξαίρεση τον Γεράσιμο Αυγερόπουλο, που ήταν το 1916 επίστρατος και πάντα αντιβενιζελικός. Όλοι οι άλλοι στρατηγοί και μέραρχοι του ΕΛΑΣ παλαιοδημοκρατική προέλευσιν είχαν (Σαράφης, Μπακιρτζής, Μάντακας, Γρηγοριάδης, Χατζημιχάλης κλπ).

Μαθαίνοντας τούτα τα ονόματα. και άλλα ακόμα, όλα αδελφών επαναστατών στην δημοκρατία των κινημάτων, επηρεάζεται καταθλιπτικά ο παλιός αρχηγός τους.

Μόλις όμως γίνεται πρωθυπουργός, πιστεύει ότι όλα τελειώνουν πιά με τον κομμουνιστικό κίνδυνο. Ότι τώρα, μια πού έγινε αυτός πρωθυπουργός, μ' ένα παράγγελμά του, με το «τους ζυγούς λύσατε μαρς», πάει, διαλύθηκε το Κ.Κ.Ε. Η τόση αφελής αισιοδοξία του οφείλεται σ' ένα βαθμό στο γεγονός ότι ο σχηματισμός της κυβερνήσεως του συμπίπτει χρονικά με τη φυγή του ΕΛΑΣ από την Αθήνα (3 Ιανουαρίου η ορκωμοσία του, νύχτα 4-5 η εγκατάλειψη της Αθήνας από τον ΕΛΑΣ).

Οι ΕΛΑΣίτες φεύγουν γιατί καταδιώκονται από τις βρεταννοελληνικές δυνάμεις. Και κανείς τους, ούτε γνωρίζει, ούτε ενδιαφέρεται να μάθη αν έγινε και πώς έγινε η αντικατάστασις του Γ. Παπανδρέου από τον Ν. Πλαστήρα. 'Αλλά ο τελευταίος νομίζει ότι ετράπησαν εις φυγήν, από τον φόβο τους για τον παλιό «μαύρο καβαλάρη» της Μικράς Ασίας.

Απίστευτη φαίνεται η τόση αισιοδοξία. 'Επιβεβαιώνεται όμως από δυο μαρτυρίες, εντελώς αντιθέτου κατευθύνσεως:

--- Μίαν από πλευράς ΕΔΕΣ. Για τα όσα είπε στον στρατηγό Ζέρβα μόλις γύρισε στην Αθήνα, πριν ακόμη υπογραφεί η συμφωνία της Βάρκιζας..

--- Και μια από ΕΑΜικής πλευράς. Για τα όσα είπε στον Νεόκοσμο Γρηγοριάδη, όταν γύρισε και εκείνος — μετά την Βάρκιζα — και του έκανε επίσκεψη στο Πολιτικό Γραφείο.

Ο ΥΠΑΣΠΙΣΤΗΣ  του Ζέρβα Μιχαήλ Μυριδάκης γράφει στο βιβλίο του «Αγώνες της Φυλής» για τη συνάντηση του αρχηγού του, με τον παλιό δικό του αρχηγό (του Ζέρβα τον αρχηγό) Ν. Πλαστήρα.

«Κατά την συζήτησιν με τον Πλαστήραν, μεταξύ άλλων διαμειφθέντων, ο Ζέρβας λέγει: Εμείς εδώ αρχηγέ εκάμαμε τον ΕΔΕΣ, εις τον οποίον σε βάζαμε αρχηγό και χωρίς να έχωμεν την συγκατάθεσίν σας και εκ παραλλήλου δημιουργήσαμεν και τα αντάρτικα τμήματα του ΕΔΕΣ, δεν ξέρω δε, αν σας βρίσκωμεν σύμφωνο εφ’ όλων αυτών».

Ο Πλαστήρας απήντησε επ' αυτών ότι «την πολιτικήν οργάνωσιν (δηλαδή τον ΕΔΕΣ) έπρεπε να δημιουργήσετε και καλώς εκάματε, τα αντάρτικα όμως έβλαψαν την Ελλάδα, διότι εξ αιτίας αυτών κατεστράφη όλη η ύπαιθρος». Εις ταύτα ο Ζέρβας ηρώτησεν: «Εμείς εβλάψαμε την Ελλάδα»; «Και σεις», άπαντα ό Πλαστήρας, «και οι άλλοι, διότι εκάψατε τα χωριά». Απαντά ο Ζέρβας: «Ναι, αλλά αν δεν ήσαν τα ανταρτικά τα δικά μας, σεις θα ευρίσκεσθε τώρα στην Ελλάδα; και να είσθε. σήμερον πρωθυπουργός αυτής; 'Εγώ νομίζω όχι και ότι την θέσιν σας αυτήν θα κατείχε ο Άρης Βελουχιώτης».

Απαντά ό Πλαστήρας:

«Η γνώμη μου εμένα είναι αυτή διότι εγώ με δύο τάγματα θα ξεκαθάριζα το ΕΑΜ από την Ελλάδα. Με ένα διάγγελμά μου έφυγαν όλοι από την Αθήνα».

Ό Ζέρβας τότε προσθέτει:

«Αρχηγέ! τα τανκς του Σκόμπυ τους έδιωξαν από την Αθήνα και όχι σεις με το διάγγελμα σας».

Εθίγη με αυτά ο εγωισμός του Πλαστήρα και με τόνο εντονότερο λέγει:

«Εάν σέ ένα μήνα υπάρχη ΕAM στην Ελλάδα, να με φτύσετε».

Εξ όλων αυτών, ο Ζέρβας αντελήφθη ότι ο στρατηγός Πλαστήρας ήταν ακατατόπιστος εις την όλην κατάστασιν της Ελλάδας και του απαντά: ....

«Προς Θεού, αρχηγέ, μη λέτε τέτοια πράγματα, διότι θα ρεζιλευτήτε. Βεβαίως, επειδή λείπετε 11 χρόνια από την Ελλάδα. δεν είσθε, ώς 'φαίνεται', κατατοπισμένος με την σημερινήν κατάστασιν αυτής και πρέπει πρώτα να κατατοπισθήτε»..

ΣΕ ΑΡΙΣΤΕΡΗ εξιστόρηση τα ίδια αναγράφονται για τις αντιλήψεις Πλαστήρα, από αριστεράν γωνίαν ορωμένας, βέβαια. Τα ίδια λέει πάντως, ο πρωθυπουργός του πρώτου τριμήνου 1945.

ΜΕΡΟΣ 2^ο 

ΜΕ ΚΟΥΜΠΑΡΙΕΣ

Παλιός φίλος και αδελφός στην Δημοκρατία των κινημάτων, ο Γρηγοριάδης, τον επισκέπτεται αμέσως μετά την διάλυσή του ΕΛΑΣ. Την ίδια αυτοπεποίθησή, όπως και στην συζήτησί του με τον Ζέρβα εκφράζει ο Πλαστήρας και για την πολιτική εξουδετέρωση της αριστεράς και στον ίδιο πάνω - κάτω τόνο άρχισε η συζήτησις. ;

-- Μη βιάζεσαι στις κρίσεις σου. Έγιναν αγώνες εδώ που δεν ξέρεις. Δεν στους λέει το περιβάλλον σου. Αγώνες, θυσίες, ολοκαυτώματα. Νέο 21, σου λέω! Περίμενε να τα μάθεις πρώτα και θα δεις που βρίσκονται όλοι οι παλιοί σου φίλοι. Όλος ο δημοκρατικός κόσμος, πού είναι και η δική σου η θέσις!

-- Εγώ θα κρατήσω την Δημοκρατία. Όλος αυτός ο κόσμος πού λες θάρθη πάλι μαζί μου.

-- Λάθος κάνεις, μεγάλο λάθος. Ο «κόσμος σου», ο κόσμος της Καισαριανής και της Κοκκινιάς, Αποτελεί τώρα την βάσι, την ραχοκοκαλιά του Ε.A.M. Άλλαξαν οι καιροί, Νίκο.

-- Μια Κυριακή θα το αποφασίσω. Θα πάω στην Κοκκινιά, θα κάνω μια. . . κουμπαριά και θα το διαλύσω αυτό το ΕΑΜ σας, με δύο κουβέντες μου!

-- Μην κάνεις καμιά τέτοια ανοησία γιατί θα γίνεις ρεζίλι. Θα σέ πάρει ο κόσμος με τους τενεκέδες.

--- Τενεκέδες είναι όλοι αυτοί oι ΕΑΜίτες, οι αλήτες.

--- Τενεκέδες είναι αυτοί πού σέ περιβάλλουν και κάτι παραπάνω από αλήτες.

Ή συζήτησις εκτραχύνθηκε. Ο υπασπιστής του πρωθυπουργού Μινιουδάκης — και σύζυγος της οικονόμου του — πού άκουσε τίς φωνές, όρμησε ως «πιστός σκύλος», έτοιμος να κατασπαράξει τον αντιλόγοντα στον αρχηγό του. Και μόνο με την παρέμβασή του ίδιου του Πλαστήρα απομακρύνθηκε. Οι δύο συνομιλίες με δύο παλαιούς συμπολεμιστές του αποτελούν κατατοπιστικό δείγμα της άγνοιας και άνοιας του ανθρώπου που διευθύνει «τας τύχας της χώρας».

ΑΠΟΠΟΜΠΗ ΠΛΑΣΤΗΡΑ

Στις 6 Μαρτίου είχαν διαλυθή πιά όλες οι μονάδες και τα τμήματα του ΕΛΑΣ, με εξαίρεση την σωματοφυλακή του Βελουχιώτη, τους γνωστούς μαυροσκούφηδες. .

Τα τάγματα, της εθνοφυλακής, όμως δεν φθάνουν ταυτόχρονα και αυθημερόν σ' όλες τίς πόλεις και κωμοπόλεις της Ελλάδος. Χρειάζεται ολόκληρος μήνας για να μπορεί κανείς να βεβαιώσει πώς οι κρατικές δυνάμεις καλύπτουν πιά ολόκληρο τον χώρο της 'Ελλάδος (στις πόλεις και κωμοπόλεις).

Ο μήνας από την διάλυση του ΕΛΑΣ συμπίπτει με την επέτειο της γερμανικής εισβολής (6 Απριλίου). Και ή επέτειος, με κυβερνητική μεταβολή. (Παραιτείται, η καλύτερα, αποπέμπεται ο Πλαστήρας στις  8 Απριλίου) Χωρίς όμως:

Ούτε ή μεταβολή να έχει πραγματική και άμεσον σχέσιν με την επέτειο.

Ούτε οι εξηγήσεις του Αρχιεπισκόπου — Αντιβασιλέως προς τον αποπεμπόμενο πρωθυπουργό Πλαστήρα να έχουν σχέση με την πραγματικότητα και την αλήθεια.

Γράψει ο Δαμασκηνός — διπλωματικά και προσχηματικά — στο έγγραφο της απολύσεως:

«.....Οιοσδήποτε όμως αμερόληπτος κριτής, οφείλει να αναγνώριση ότι η υφ' υμάς κυβέρνησις δεν φέρει τον υπηρεσιακόν χαρακτήρα, όστις είναι σήμερον απαραίτητος, διά την δημιουργίαν των προϋποθέσεων της εισόδου της Χώρας, εις την οριστικήν πολιτικήν ομαλότητα. Είναι όθεν πρόδηλος η ανάγκη σχηματισμού κυβερνήσεως άλλου τύπου και δει αυστηρώς υπηρεσιακής.

Κατά τοιαύτης κυβερνήσεως, την οποίαν επιτακτικώς αξιούν τα πράγματα, δεν νομίζω ότι θα ήτο δυνατόν να προβληθή, εύλογος τουλάχιστον, αντίρρησις ως προς την ανεπηρέαστον διαχείρισιν της ανατεθησομένης εις αυτήν εντολής.

Απότοκος των ανωτέρω σκέψεων, των οποίων κατέστησα υμάς σήμερον κοινωνόν, υπήρξεν η απόφασις, όπως στερηθώ της έφεξης συνεργασίας της υφ' υμάς κυβερνήσεως, παρά την εύλογον θλίψιν, την οποίαν αισθάνομαι αποχωριζόμενος τόσων διακεκριμένων συνεργατών. Εύχομαι δε στερρώς της βεβαιότητος ότι θα διευκολύνητε την πραγματοποίησιν της αποφάσεως τούτης, την οποίαν μου επιβάλλει η αντίληψις της ιστορικής ευθύνης και της εμπιστευθείσης μοι εντολής να οδηγήσω την Πατρίδα εις την ομαλότητα, εν όψει μάλιστα των ιδιαιτέρως ευπαθών στιγμών, τας οποίας διέρχεται αύτη και εσωτερικώς καη διεθνώς.

Ο Αντιβασιλεύς

Ο Αθηνών Δαμασκηνός»

ΠΡΟΣΧΗΜΑΤΑ, διπλωματικές αδρότητες. Πρόκειται περί απολύσεως, παρά την άρνηση του Πλαστήρα να παραιτηθεί. Γι' αυτό όταν βγήκε από το «ανάκτορον αντιβασιλείας» (στην αρχή της Βασιλίσσης Σοφίας, αριστερά), οπού είχε μια ώρα συζήτηση με τον Δαμασκηνό, όταν βγήκε και του ζήτησαν οι δημοσιογράφοι δηλώσεις, έδωσε μια τρισύλλαβη υπάντηση, κι' αυτήν μέσ' από τα δόντια του:

— Toν τράγο.

Δεν το περίμενε έτσι, από τον Δαμασκηνό, πού τον θεωρούσε δικό του δημιούργημα, προσωπικά.

Πραγματικά, η επανάστασις του 1922, δηλαδή ο Πλαστήρας, είχε κάνει μητροπολίτη Κορινθίας τον αρχιμανδρίτη Δαμασκηνό Παπανδρέου, τον Δεκέμβριο του 1922.

Όταν οι Βενιζελικοί έκαναν εκκαθάρισή στην εκκλησία, απομακρύνοντας τον Αθηνών Θεόκλητο και άλλους οκτώ αντιβενιζελικούς επισκόπους, με την κατηγορία συμμετοχής στο κατά Βενιζέλου ανάθεμα του πεδίου Άρεως, τον Noέμβριο του 1916. Δεν το περίμενε λοιπόν ο Πλαστήρας να πάρει απόλυσή από ένα ιεράρχη πού τον θεωρούσε δημιούργημά του. Μα δεν μπορούσε, δεν θα μπορούσε και αν το ήθελε, να τον κράτηση πρωθυπουργό. Ήταν κι αυτός, υποχρεωμένος να τον απομακρύνει ύστερα από τα «ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ» που έγιναν την προηγούμενη.

ΜΕΡΟΣ 3^ο

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Την ημέρα εκείνη, την επέτειο της Γερμανικής εισβολής το «Ελληνικόν Αίμα» δημοσίευσε μια επιστολή του Πλαστήρα, γραμμένη το 1941. Όπου ο αρχηγός της επαναστάσεως του 19225, ο Γαλλόφιλος αμυνίτης του 1916, ο πάντα δυναμικός αρχηγός των βενιζελο-δημοκρατικών, εμφανιζόταν – ο ίδιος – απόλυτα γερμανόφιλος το 1941! Και εντελώς αντίθετος με την εξωτερική πολιτική του βασιλέως Γεωργίου:

-- Όχι μόνο κατά την διάρκεια της προπολεμικής και πολεμικής περιόδου, που ο βασιλεύς είχε πρωθυπουργό τον Ιωάννη Μεταξά, τον οποίον τόσο τον μισούσαν οι βενιζελο-δημοκρατικοί.

-- Αλλά και όταν, μετά τον θάνατο Μεταξά και Κορυζή, ό Γεώργιος διόρισε πρωθυπουργό τον Τσουδερό, ένα παλαιό-δημοκρατικό, όσο και ο Πλαστήρας..

- 'Αλλά κατά την επιστολή, η αντίθεσή του είχε βαθύτερα αίτια, όπως το εξηγούσε κι όλας:

«.....Και παρά ταύτα, η αδεξιότης της εξωτερικής πολιτικής τού καθεστώτος της 4ης Αύγουστου ωδήγησε τον ελληνικόν λαόν εις ένα άνισον πόλεμον με μίαν μεγάλην Δύναμιν . ως η Ιταλία. Παρά τας τοπικάς νίκας τού στρατού εις Αλβανίαν, προηρθανόμην τας ολέθριας συνεπείας μιάς άστοχου πολιτικής προ παντός εκ της ανυπαρξίας ικανής διευθύνσεως των πολεμικών επιχειρήσεων. Η έπαρσις των ανθρώπων του σεσηπότος καθεστώτος της 4ης Αυγούστου, υπερέβη κάθε όριον. Η τυφλωσίς των ήτο τοιαύτη, ώστε απέρριψαν αθρόας προσφοράς προς συμμετοχήν εις τον αγώνα ενός σεβαστού αριθμού εμπειροτάτων αξιωματικών, τούς όποιους το κίνημα τού 1935 είχε θέσει εκτός τού στρατού. Κατά το τέλος τού μηνός Νοεμβρίου επληροφορήθην επισήμως ότι υπήρχεν έδαφος διευθετήσεως της ελληνοϊταλικής συρράξεως τη μεσολαβήσει της Γερμανίας. Έκαμα πάν ότι ήτο δυνατόν εις την περίπτωσιν αυτήν, όπως επωφεληθή η Ελλάς της ευκαιρίας, αλλ’ ή εχθρική στάσις εναντίον μου καθίστα αδύνατον την προσωπικήν μου ενέργειαν.

Εσκέφθην τότε να επιχειρήσω όπως επιτύχω μετάβασιν εις Βηρυτόν, οπόθεν θα μου ήτο εύκολον να επικοινωνήσω μέσω προσώπου τινός μετά της ελληνικής κυβερνήσεως, διά να της παραστήσω τον κίνδυνον και τας ελπίδας της αποφυγής της καταστροφής διά μιάς συμφωνίας, μεσολαβήσει της Γερμανίας. Παρ' όλα ταύτα όμως δεν έπαυσα τας ενεργείας μου όπως ωθήσω προς μίαν απ' ευθείας συνεννόησιν της Γερμανίας μετά της ελληνικής κυβερνήσεως Μεταξά, αλλ' εις μάτην. Η Ελλάς ούτω ήχθη εις αυτοκτονίαν παρά μιάς βασιλικής κυβερνήσεως, δεχθείσης μετ' απεριγράπτου αφελείας να αντιμετωπήση τας δύο μεγαλυτέρας στρατιωτικάς δυνάμεις τής Ευρώπης, καίτοι της υπεδείχθη υπό της συμμάχου της Αγγλίας ότι ή βοήθεια θα ήτο αυστηρώς περιωρισμένη».

ΠΑΤΑΓΟ προκαλεί η δημοσίευσις εκείνης της άγνωστης επιστολής, στην κοινή γνώμη: Ο Πλαστήρας Ιταλογεμανόφιλος! Κανείς σχεδόν δεν γνώριζε την ύπαρξη τέτοιας αποδείξεως ιταλοφιλίας. Αντίθετα ό πολύς κόσμος τον νόμιζε για ανώτατό αρχηγό του ΕΔΕΣ — σύμφωνα με τις φήμες πού είχε διαδώσει ο ίδιος ο Ζέρβας — τον αρχηγό της επαναστάσεως του 1922 και πάντοτε αρχηγό των δυναμικών παλαιοδημοκρατικών.

Η άγνοια των πολλών όμως δεν σημαίνει ότι αγνοούσαν και οι αρμόδιοι τις διαθέσεις και πολιτείαν του Πλαστήρα κατά την διάρκειαν του πολέμου. Τα γνώριζαν όλα, τόσον οι Βρετανοί αρμόδιοι, όσον και οι δικοί μας.

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΛΑΣΤΗΡΑ

Με τον Πλαστήρα, τις κινήσεις και τις εθνικά απαράδεκτες πρωτοβουλίες του, είχε απασχοληθεί και ο πρωθυπουργός Τσουδερός, απασχολών και τις ελληνικές πρεσβείες ουδετέρων ευρωπαϊκών κρατών. Είχε απασχοληθεί από το 1941, μόλις η εξόριστη κυβέρνηση του βασιλέως Γεωργίου έφυγε από την υποδουλωμένη πατρίδα για να συνεχίσει τον πόλεμο από το εξωτερικό.

Αναφέρουμε ενδεικτικά:

Γιοχάνεσμπούργκ 25 Ιουλίου 1941 (έδρα της Κυβέρνησης).

Πρεσβεία Ουασιγκτώνος. Να ανοιχθεί από τον πρέσβη. Στρατηγός Πλαστήρας είχε τηλεγραφήσει μέσω πρεσβείας Βισύ εις Κάιρον καθ’ ον χρόνον ταξιδεύαμε και ζήτησε θεώρηση διαβατηρίου του δι’ Αμερική. Μόλις ελάβαμε ενταύθα τηλεγράφημα δώσαμε εντολή θεωρήσεως με ταυτόχρονο παράκληση όπως συμβάλει διαρκούντος του πολέμου εις διατήρηση της υπάρχουσας εθνικής ενότητας. Απάντησεν όμως ότι δεν δέχεται ουδεμίαν δέσμευση.

Ο πρέσβης στο Βισύ Μεταξάς αναφέρει στο πρωθυπουργό Τσουδερό στις 10 Αυγούστου 1941:

«Ως ήδη είστε ενήμερος, κ. πρόεδρε, ο Ν. Πλαστήρας ευρίσκεται εις Παρισίους, κατόπιν προσφάτου χορηγήσεως εις αυτόν άδειας μεταβάσεως, ενώ λίαν δυσχερώς χορηγείται τοιαύτη άδεια και εις Γάλλους υπηκόους ακόμη (απαγόρευσις επικοινωνίας των δύο τμημάτων της Γαλλίας, της Γερμανοκρατούμενης με το Παρίσι και της ψευτοουδετέρας) δια την μετάβασιν των από την μια ζώνης εις την άλλην).

Η εν ονόματι Πλαστήρα μάλιστα άδεια μετακινήσεως είναι, ως πληροφορούμαι χρονικώς απεριόριστος. …… Κατ’ Απρίλιον ε.ε. ο κ Πλαστήρας ήλθεν εις Νίκαιαν εις επαφήν μετά Γερμανού δημοσιογράφου – πράκτορος.

Περί τα μέσα Ιουνίου ο κ. Πλαστήρας εγένετο δεκτός εν τη άνω πόλει υπό Γερμανού στρατηγού και τινός ανωτέρω υπαλλήλου του Γερμανικού υπουργείου εξωτερικών εις ους. εκτός των άλλων, παραπονέθει ότι η βασιλική πρεσβεία (στο Βισύ) του αρνείτο διαβατήριο και θεωρήσεις, ενώ συγχρόνως η Γαλλική υπηρεσία ασφαλείας εμπόδιζε τις κινήσεις του.

Ο κ. Πλαστήρας ζήτησε και πέτυχε παρά των γερμανικών αρχών χορήγηση άδειας εξόδου εξ Ελλάδος φίλων του τινων μεταξύ των οποίων φέρεται ονομαστικά ο κ Αλεξανδρής.

Δέξασθε κ. Πρόεδρε …..

ΜΕΤΑΞΑΣ (πρέσβυς)

Τίθεται θέμα όμως γιατί οι Εγγλέζοι φώναξαν τον Πλαστήρα και το έβαλαν αρχηγό υπηρεσιακής κυβέρνησης, Ας δώσουμε μια απάντηση:

Τον χρόνο εκείνο (1943), ο Γ. Καρτάλης, πολιτικός της ΕΚΚΑ και ο Κομν. Πυρομάλογλου, υπαρχηγός πολιτικός του ΕΔΕΣ, κυριεύτηκαν από μια έμμονη ιδέα. Μια σωστή λόξα: Νομίζουν ότι αν έρθει στα βουνά της Ελλάδος  - από την Κυανή Ακτή και το Παρίσι – ο Πλαστήρας, αν αυτοαναγορευτεί γενικός αρχηγός των ανταρτών, τότε σε ένα, δύο μήνες (ή τέρμινα). Ο κομμουνιστικός ΕΛΑΣ θα πάθει μαρασμό και αφυδάτωση. Θα καταντήσει αμελητέα δύναμη. Όλοι σχεδόν οι αντάρτες του, αρχής γενομένης από τους αξιωματικούς θα σπεύσουν να ενταχτούν «στα αντάρτικα του Πλαστήρα».

Η ιδέα εκείνη συνιστά λόξα πρώτου μεγέθους των δύο μεταγενέστερων συνοδοιπόρων. Διότι:

--- Λίγη δύναμη και μικρή επιρροή έχουν στο κομμουνιστικό στρατό οι αξιωματικοί. Και όλοι να φύγουν δεν θα κλονιστεί.

--- Αλλά δεν πρόκειται να προσχωρήσουν όλοι. Ούτε καν πολλοί, στον Πλαστήρα. Αν είχαν τέτοιες στάσεις και διαθέσεις, απλούστατα, δεν θα ευρίσκοντο στον κομμουνιστικό στρατό. Με ελάχιστες εξαιρέσεις αφελών, όσοι παραμένουν στο ΕΛΑΣ αριστερίζουν. Στο μακρινό παρελθόν ανήκει η εποχή του μαύρου καβαλάρη.

--- Το αντίθετο θα ήτο δυνατόν να γίνει, αν έφτανε καμιά φορά ο αρχηγός του 1922 στους ΕΑΜοκρατούμενους χώρους του 1944: Να επηρεαστεί αυτός από την παρουσία στο ΕΑΜ φίλων, συνεργατών και «αδελφών».

Και προς την κατεύθυνσιν αυτή – δια παν ενδεχόμενο έχει απασχοληθεί εγκαίρως η ΕΑΜική ηγεσία. Ο συνοδοιπόρος Σταμάτης Χατζημπέης, που είχε γνωριμία και δεσμούς με την οικογένεια Πλαστήρα (κήδευσε και τη μητέρα του το 1033, όταν εκείνος ευρίσκετο εξόριστος), πέτυχε με χρήματα και απεσταλμένο του να «εγγράψει» στο ΕΑΜ τον χωρικό της Καρδίτσας, αδελφό του στρατηγού, Γεώργιο Πλαστήρα.

Οι δυο εγκέφαλοι όνως επιμένουν στην αποψή τους. Και πείθουν την Βρετανική στρατιωτική αποστολή να του απευθύνει πρόσκληση στην Ελλάδα δια μέσου της Βρετανικής αποστολής Γαλλίας (Με χρησιμοποίηση και του εκεί Ρωμιού αγγλοπράκτορος Ε. Σαββίνου).

Όταν ανακαλύπτουν οι αγγλογάλοι τον παράκλητο στο παρίσι, παίρνουν την αρνητική απάντηση του:

--- Δεν μπορώ, έχω δώσει τον λόγο μου ότι δεν θα αναπτύξω και την παραμικρή δραστηριότητα εναντίον των Γερμανών.

Τώρα που η Γερμανική απειλή είχε σβύσει (Οι Γερμανοί θα παραδίδοντο από μέρα σε μέρα), ΙΣΩΣ ο Πλαστήρας ένωνε όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις, αντιμοναρχικούς, σοσιαλιστές, κεντρώους. (Πάντα οι μεγάλες δυνάμεις ευνοούν τον διπολισμό). Αλλά ο παράκλητος αποκαλύφτηκε ότι ήταν συνδεδεμένος με λόγο τιμής με τους Γερμανούς. Έτσι λοιπόν το 1945 και ύστερα από το ντόρο που έγινε:

--- Αποπέμπεται δι’ αυτόν τον λόγο. Αλλά τηρούνται και τα προσχήματα:

--- Μόνο μια επιστολή Πλαστήρα δημοσιεύεται. (Είχε γράψει τρεις).

--- Ο Δαμασκηνός προσπαθεί να μετριάσει τις δυσμενέστατες εντυπώσεις με την δική του μαλακή επιστολή (Πρέπει να σχηματιστεί κυβέρνηση από όλα τα εθνικά κόμματα).

Έτσι ορκίζεται στη θέση του Πλαστήρα ο Ναύαρχος Βούλγαρης.

Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.